Δημοσιεύθηκε ο Ν. 5301/2026, ο οποίος περιλαμβάνει σημαντικές ρυθμίσεις που αφορούν τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις σχολικές υποδομές, τις μισθώσεις ακινήτων ΟΤΑ, δημόσια έργα, ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις, καθώς και ζητήματα αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας και συγκοινωνιακού έργου.
Ακολουθεί επιγραμματική παρουσίαση των βασικών ρυθμίσεων του νόμου.
Παράταση μισθώσεων ακινήτων ΟΤΑ – άρθρο 110
Παρέχεται η δυνατότητα παράτασης, έως και για τρία (3) έτη από τη δημοσίευση του νόμου, μισθώσεων ακινήτων που χρησιμοποιούνται για τη στέγαση σχολικών μονάδων, δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, κοινωνικών δομών και αθλητικών εγκαταστάσεων δήμων, περιφερειών και ΝΠΔΔ αυτών.
Η ρύθμιση αφορά τόσο μισθώσεις που λήγουν εντός του 2026 όσο και όσες είχαν ήδη λήξει κατά τον χρόνο δημοσίευσης του νόμου, υπό την προϋπόθεση ότι συνεχίζεται η χρήση του ακινήτου από τον μισθωτή.
Για την παράταση απαιτείται:
- απόφαση του αρμόδιου συλλογικού οργάνου με απόλυτη πλειοψηφία,
- συναίνεση των συμβαλλόμενων μερών,
- διαπραγμάτευση για τον καθορισμό του μισθώματος.
Επισκευές και συντηρήσεις σχολικών εγκαταστάσεων – άρθρο 109
Τροποποιείται η παρ. 12 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 και αποσαφηνίζεται ότι η ευθύνη για εργασίες μεγάλης κλίμακας στα σχολικά κτίρια ανήκει αποκλειστικά στους δήμους.
Οι εργασίες αφορούν ιδίως:
- τον φέροντα οργανισμό,
- τις στέγες,
- τις εγκαταστάσεις,
ενώ η ρύθμιση επεκτείνεται πλέον και σε παραχωρημένα σχολικά κτίρια.
Προβλέπεται ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να στοχεύουν είτε:
- στη βελτίωση της λειτουργικότητας των εγκαταστάσεων, είτε
- στην πρόληψη κινδύνων για μαθητές και εργαζομένους.
Η εκτέλεση των εργασιών μπορεί να πραγματοποιείται:
- κατόπιν εισήγησης της σχολικής μονάδας, ή
- ύστερα από χαρακτηρισμό τους ως απολύτως αναγκαίων από την αρμόδια Επιτροπή Καταλληλότητας.
Η απαιτούμενη πίστωση εγκρίνεται με απόφαση του οικείου ΟΤΑ.
Καταργούμενες κρατήσεις σε δημόσια έργα – άρθρο 95
Με ερμηνευτική διάταξη διευκρινίζεται ότι η κατάργηση κρατήσεων υπέρ Ε.Τ.Α.Α. - Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. εφαρμόζεται αποκλειστικά σε συμβάσεις που προκηρύσσονται μετά την 1η.1.2015.
Αντίστοιχα, η κατάργηση των ειδικών πόρων υπέρ Ε.Μ.Π. και Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. συνδέεται με τις ημερομηνίες έναρξης ισχύος των σχετικών νομοθετικών παρεμβάσεων. Συγκεκριμένα ο πόρος υπέρ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου καταργείται μόνο για συμβάσεις που προκηρύσσονται μετά την 1η.1.2015, ενώ οι ειδικοί πόροι υπέρ Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και Ε.Τ.Α.Α. - Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. καταργούνται μόνο για συμβάσεις που προκηρύσσονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016 (ημ. εν. ισχύος 12.05.2016).
Αναστολή αύξησης επιτοκίων ασφαλιστικών οφειλών – άρθρο 111
Παρατείνεται έως την 12η.9.2027 η αναστολή αύξησης των επιτοκίων για οφειλές προς φορείς κοινωνικής ασφάλισης που έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις του ν. 4152/2013.
Συνεπώς, μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία εξακολουθεί να εφαρμόζεται το επιτόκιο που ίσχυε κατά την 13η.9.2022.
Πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ – άρθρο 37
Τροποποιείται το άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και προβλέπεται επιβολή προστίμων ακόμη και στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης ΦΠΑ, από την οποία δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή.
Παράλληλα, θεσπίζονται:
- εξαιρέσεις για δηλώσεις μικρού ύψους οφειλών,
- ειδικές ρυθμίσεις για υποχρεώσεις που αφορούν ανηλίκους.
Ασφαλιστική ενημερότητα από το Τ.Ε.Κ.Α. – άρθρο 115
Ορίζεται ότι για τη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας από το Τ.Ε.Κ.Α. δεν λαμβάνονται υπόψη ληξιπρόθεσμες οφειλές έως 100 ευρώ.
Επιπλέον, παρέχεται δυνατότητα ρύθμισης των σχετικών οφειλών μέσω τμηματικής καταβολής.
Αξιοποίηση ακινήτων της Ε.Ε.ΣΥ.Π. – άρθρο 60
Διευρύνεται το πλαίσιο αξιοποίησης ακινήτων που έχουν παραχωρηθεί σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης ή θυγατρικές εταιρείες της Ε.Ε.ΣΥ.Π., ώστε να καλύπτονται όχι μόνο περιπτώσεις κυριότητας αλλά και:
- παραχώρησης χρήσης,
- διαχείρισης,
- εκμετάλλευσης.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Συγκοινωνιακό έργο Δήμων Ρόδου και Κω – άρθρο 122
Ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν τη συνέχιση του συγκοινωνιακού έργου στους Δήμους Ρόδου και Κω, ως καθολικών διαδόχων των λυθεισών κοινωφελών επιχειρήσεων.
Προβλέπεται ότι:
- διατηρείται αυτοδίκαια το δικαίωμα κυκλοφορίας των Λ.Δ.Χ.,
- παρέχεται η δυνατότητα έκδοσης άδειας οδικού μεταφορέα στο όνομα των δήμων.
Παράλληλα, καθορίζεται το πλαίσιο για:
- αποχαρακτηρισμό,
- αντικατάσταση,
- αύξηση στόλου οχημάτων,
με αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων και έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης για τις λεπτομέρειες εφαρμογής.
