Προϋποθέσεις αποφυγής κατάτμησης και ανάθεση πολλαπλών εργασιών στον ίδιο φορέα
Σε απευθείας αναθέσεις εργασιών βάσει του 4412/2016, οι προϋποθέσεις που μας έδωσε το ChatGPT για να προσέχει κανείς ώστε να μην κατηγορηθεί για κατάτμηση είναι οι κάτωθι. Το εάν ο ίδιος οικονομικός φορέας μπορεί να αναλάβει 2 διαφορετικές εργασίες έχει επίσης βαρύτητα;
Περιγραφή: Το ChatGPT είπε:
Ο Ν. 4412/2016 επιτρέπει τις απευθείας αναθέσεις μόνο μέχρι συγκεκριμένα χρηματικά όρια. Το κρίσιμο για να μην θεωρηθεί κατάτμηση (τεχνητός τεμαχισμός έργου/προμήθειας/υπηρεσίας ώστε να πέσει κάτω από τα όρια) είναι να μπορεί να αποδειχθεί ότι το αντικείμενο είναι πραγματικά αυτοτελές και όχι μέρος ενός ενιαίου συνόλου που έπρεπε να δημοπρατηθεί ενιαία.
Οι βασικές προϋποθέσεις που εξετάζονται συνήθως:
1. Αυτοτέλεια αντικειμένου
Το αντικείμενο της απευθείας ανάθεσης πρέπει να είναι:
• λειτουργικά ανεξάρτητο,
• να μην αποτελεί τμήμα μεγαλύτερου πακέτου υπηρεσιών/προμηθειών/έργου,
• να μην εξαρτάται από άλλες παράλληλες αναθέσεις.
2. Ομοιογένεια – Ενιαίο αντικείμενο
Εξετάζεται αν οι ανάγκες θα έπρεπε κανονικά να συγκεντρώνονται σε μία διαδικασία επειδή:
• είναι όμοιες,
• καλύπτουν την ίδια ανάγκη,
• είναι προβλέψιμες,
• αφορούν την ίδια χρονική περίοδο.
3. Προγραμματισμός και προβλεψιμότητα
Αν η αναθέτουσα αρχή μπορούσε να προβλέψει τη συνολική ανάγκη από την αρχή του έτους/προϋπολογισμού, τότε το να κάνει πολλές μικρές αναθέσεις εκ των υστέρων μπορεί να θεωρηθεί κατάτμηση.
Αν όμως η ανάγκη:
• είναι απρόβλεπτη,
• προκύπτει έκτακτα,
• ή εμφανίζεται σε διαφορετικούς χρόνους,
τότε επιτρέπονται ξεχωριστές αναθέσεις.
4. Χρηματικό όριο υπολογισμένο σωστά
Ο προϋπολογισμός υπολογίζεται στο σύνολο του ενιαίου αντικειμένου, όχι τεμαχισμένος.
Για την απευθείας ανάθεση πρέπει:
• το πραγματικό συνολικό κόστος του ενιαίου αντικειμένου να μην υπερβαίνει το όριο (20.000 € για προμήθειες/υπηρεσίες ή άλλα όρια ανά περίπτωση, ανάλογα με τις τροποποιήσεις του νόμου),
• να υπάρχει σαφής τεκμηρίωση του πώς υπολογίστηκε.
5. Τεκμηρίωση στο φάκελο της ανάθεσης
Είναι κρίσιμο να υπάρχουν γραπτές αιτιολογίες:
• γιατί το αντικείμενο είναι αυτοτελές,
• πώς καλύπτει συγκεκριμένη ανάγκη,
• γιατί δεν αποτελεί μέρος ευρύτερης προμήθειας,
• γιατί δεν υπήρχε δυνατότητα συγκεντρωτικής διαδικασίας.
Η τεκμηρίωση είναι η “άμυνα” της αναθέτουσας αρχής.
6. Επαναλαμβανόμενες αναθέσεις στον ίδιο προμηθευτή
Δεν απαγορεύεται από μόνο του, αλλά:
• αν είναι πολλές και για παρόμοιο αντικείμενο → υποψία κατάτμησης,
• πρέπει να αποδεικνύεται ότι οι ανάγκες ήταν διακριτές και μη προβλέψιμες.
Συνοπτικά
Δεν υπάρχει κατάτμηση όταν το αντικείμενο:
• είναι ουσιαστικά διαφορετικό,
• προκύπτει σε διαφορετικούς χρόνους,
• δεν μπορούσε να προβλεφθεί συνολικά,
• και η αναθέτουσα αρχή έχει τεκμηριώσει επαρκώς την αυτοτέλεια και αναγκαιότητα της επιμέρους ανάθεσης.
